Wadliwa naprawa samochodu? Poznaj swoje prawa, Powiatowy Rzecznik Konsumentów informuje.

Niemal każdy właściciel samochodu doświadczył awarii, w takiej sytuacji udajemy się do serwisu  licząc na fachową pomoc. Rzeczywistość bywa jednak różna, zdarza się, że po wykonaniu naprawy w warsztacie pojazd nadal jest niesprawny lub doszło do nowych uszkodzeń. Warto wiedzieć, jakie konkretne kroki prawne może podjąć konsument, aby wyegzekwować prawidłowe wykonanie usługi i chronić swoje interesy.

Umowa na "słowo" to też umowa

Choć z mechanikiem rzadko podpisujemy formalną umowę to każda ustna umowa jest w świetle prawa wiążąca. Pamiętaj jednak, że słowo przeciwko słowu to trudna sytuacja dowodowa. Dlatego warto zadbać o ślad pisemny – jeśli nie masz formalnej umowy, zachowaj e-maile, wiadomości SMS lub poproś o pisemne potwierdzenie zakresu prac.

Z reguły umowę o naprawę samochodu kwalifikuje się jako umowę o dzieło z uwagi na to, że jej celem jest osiągnięcie określonego rezultatu np. wymiana rozrządu. Przekłada się to na realną ochronę na podstawie Kodeksu cywilnego, w szczególności art. 636 i 638 k.c.

Co zrobić, gdy naprawa jest wadliwa?

Odpowiedzialność warsztatu samochodowego za rezultat wykonanej naprawy opiera się w pierwszej kolejności na rękojmi. Kiedy stwierdzimy wadliwą lub nienależycie wykonaną naprawę pojazdu przysługują nam stosowne roszczenia. Ochrona ta obowiązuje przez 2 lata od daty wydania samochodu.

Możesz złożyć reklamację. Dla celów dowodowych reklamację także warto sporządzić w formie pisemnej lub chociażby w formie emaila. Pismo reklamacyjne powinno zawierać: dane warsztatu i klienta, szczegółowy opis nieprawidłowości najlepiej aby były poparte dowodami może to być dokumentacja fotograficzna, audio lub opinia rzeczoznawcy. Dodatkowo pamiętaj aby wyrazić swoje oczekiwania np. usunięcia wady czyli ponownej prawidłowej naprawy.

W ramach reklamacji możesz wystąpić z następującymi roszczeniami:

• nieodpłatne usunięcie wady (ponowna, poprawna naprawa).
• obniżenie ceny wykonanej usługi.
• odstąpienie od umowy – jednak w sytuacji, gdy wada jest istotna lub niemożliwa do usunięcia.

Ponadto, jeżeli nienależyte wykonanie naprawy doprowadziło do powstania nowych uszkodzeń w pojeździe, masz prawo dochodzić odszkodowania na podstawie art. 471 Kodeksu cywilnego.

Jeśli warsztat nie ustosunkuje się do reklamacji w ciągu 14 dni, uznaje się ją za uzasadnioną.

Reklamacja odrzucona? Sprawdź, jakie dalsze kroki możesz podjąć 

Jeśli warsztat zignorował Twoje argumenty, nie poddawaj się. Masz do dyspozycji trzy możliwości, które są pomocne w dochodzeniu roszczeń jeszcze na etapie przedsądowym:

• Wsparcie Rzecznika Konsumentów: Zgłoś się do Miejskiego lub Powiatowego Rzecznika Konsumentów, jego interwencja często sprawia, że przedsiębiorcy zmieniają zdanie i idą na ustępstwa.
• Sąd Polubowny lub Mediacja: Zamiast kosztownego procesu, możesz wybrać tryb ADR tj. pozasądowe rozwiązanie sporu konsumenckiego składając wniosek do Wojewódzkiej Inspekcji Handlowej albo złożyć pozew do Stałego Polubownego Sądu Konsumenckiego, który działa przy Wojewódzkiej Inspekcji Handlowej. To znacznie szybsze i tańsze sposoby na rozstrzygnięcie sporu.
• Niezależny ekspert: Możesz zlecić wykonanie opinii rzeczoznawcy z zakresu techniki samochodowej. Jeśli profesjonalista potwierdzi błędy warsztatu, zyskasz dowód, który może skłonić serwis do zawarcia ugody bez udziału sądu.

Jeśli jednak sporu nie uda się zakończyć na etapie przedsądowym możesz skierować sprawę do sądu z powództwa cywilnego.

Czy możesz odmówić zapłaty za wadliwie wykonaną naprawę?

Tak, jeśli usługa została wykonana wadliwie, masz prawo wstrzymać się z płatnością (w całości lub części). Pamiętaj jednak, że to broń obosieczna. Zanim całkowicie odmówisz zapłaty, powinieneś formalnie wezwać warsztat do usunięcia wady. Brak zapłaty bez solidnego uzasadnienia może skończyć się w sądzie. W takim przypadku to biegły rzeczoznawca oceni, czy miałeś rację, a ewentualna przegrana wiąże się z dodatkowymi kosztami procesowymi.

Spór o cenę – ryczałt czy kosztorys?

Warsztat nie może dowolnie podwyższać ceny po wykonaniu usługi. Wszystko zależy od tego, jak umówiliście się na wynagrodzenie:

• Wynagrodzenie ryczałtowe (art. 632 §1 k.c.): Jeśli ustaliliście konkretną kwotę za całość (np. „naprawa wyniesie 1000 zł”), warsztat bierze ryzyko na siebie i nie ma prawa żądać wyższej kwoty, nawet jeśli praca była trudniejsza niż zakładał.
• Wynagrodzenie kosztorysowe (art. 630 §1 i §2 k.c.): Jeśli cena opierała się na zestawieniu części i roboczogodzin, wyższa zapłata jest możliwa tylko wtedy, gdy warsztat nie mógł przewidzieć dodatkowych prac, a Ty wyraziłeś zgodę na ich poniesienie.

Czy warsztat ma prawo zatrzymać samochód do czasu zapłaty?

Praktyka odmawiania wydania pojazdu pod pretekstem tzw. „prawa zatrzymania” jest prawnie nieuzasadniona. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą (m.in. wyrok SN z dnia 14.02.2007 r., sygn. akt II CNP 70/06; Sądu Apelacyjnego w Warszawie: z 15.01.2013 r., sygn. akt I ACa 1074/12), wynagrodzenie za naprawę nie jest uznawane za nakład na rzecz, co wyklucza możliwość legalnego przetrzymywania auta przez serwis.

Warsztat ma obowiązek wydać pojazd niezwłocznie po zakończeniu naprawy, nawet jeśli rachunek nie został uregulowany. Ewentualnych roszczeń finansowych przedsiębiorca może dochodzić na drodze sądowej. Przetrzymywanie samochodu wbrew woli właściciela stanowi naruszenie prawa własności i może skutkować odpowiedzialnością odszkodowawczą warsztatu.

Co z odpowiedzialnością warsztatu za powierzony pojazd?

Przedsiębiorca ponosi pełną odpowiedzialność za mienie powierzone do naprawy. Z chwilą przyjęcia auta warsztat występuje w podwójnej roli: jest wykonawcą naprawy oraz przechowawcą pojazdu. Taka konstrukcja prawna nakłada na warsztat obowiązek ochrony powierzonego samochodu przed uszkodzeniem, kradzieżą czy zniszczeniem w czasie, gdy znajduje się on w jego posiadaniu.

Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego (wyrok SN V CK 235/04), oddając auto do naprawy, zawierasz tzw. „umowę mieszaną”. Oznacza to, że warsztat musi nie tylko naprawić pojazd, ale też go zabezpieczyć. Warsztat ma obowiązek oddać auto w stanie niepogorszonym. Jeśli samochód zostanie uszkodzony lub skradziony z powodu niedbalstwa (np. kluczyki zostały w stacyjce lub brama była otwarta), właściciel warsztatu ponosi za to pełną odpowiedzialność.

Jak możesz się zabezpieczyć?

• Przed rozpoczęciem naprawy domagaj się potwierdzenia ustalonej ceny w formie ryczałtowej lub kosztorysu.
• Zadbaj aby został sporządzony protokół przyjęcia pojazdu.
• Po wykonanej naprawie możesz żądać wydania wymienionych części,
• Żądaj pisemnego potwierdzenia zapłaty paragon/faktura,
• Przechowuj wszystkie dokumenty (zlecenie naprawy, faktury, korespondencję),
• Reklamację składaj na piśmie lub mailowo. Precyzyjnie określ wady oraz swoje żądania,
• Dokumentuj wady, zrób zdjęcia usterek i spisuj objawy awarii,
• Działaj bez zwłoki, im szybciej zgłosisz problem, tym trudniej będzie warsztatowi uniknąć odpowiedzialności.

Jeśli naprawa odbywa się według kosztorysu, warsztat może doliczyć koszty tylko za nieprzewidziane wcześniej prace i to pod warunkiem, że zaakceptowałeś je przed ich rozpoczęciem. Jeśli ustaliliście konkretną kwotę za całość napraw, warsztat nie ma prawa żądać wyższego wynagrodzenia nawet jeśli naprawa wymagała większego nakładu pracy.

Dokument ten powinien zawierać m.in. dane pojazdu, opis uszkodzeń i/lub fotografie. Brak takiego dokumentu utrudni późniejsze dochodzenie roszczeń.

Tekst: Barbara Granda, Powiatowy Rzecznik Konsumentów

Foto: Pixabay