Kategoria: Kultura 
Działanie: O! Środek kultury
Realizujący: Partnerstwo O! Środek kultury
Zgłaszający: Lech Barański

Krótki opis inicjatywy (cel, odbiorcy, główne działania):

Celem projektu i powstania partnerstwa „O! Środek kultury" było wzmacnianie życia kulturalnego w gminie Kołbaskowo oraz zachęcanie mieszkańców do współtworzenia lokalnych działań. Do inicjatywy, zapoczątkowanej przez GOKSiR w Przecławiu, dołączyły sołectwa Kamieniec, Pargowo i Moczyły oraz firma DGS Diagnostics z Rosówka. Odbiorcami wydarzeń byli mieszkańcy gminy Kołbaskowo, ze szczególnym uwzględnieniem społeczności zaangażowanych sołectw. Projekt koncentrował się na organizacji wydarzeń w trzech miejscowościach, łącząc elementy historii, sztuki i integracji sąsiedzkiej. 

W Kamieńcu zrealizowano grę terenową „Szlakiem zapomnianych miejsc", w której uczestnicy wędrowali śladami obiektów już nieistniejących - dawnej szkoły, mleczarni i młyna. Zwieńczeniem działań było wydarzenie finałowe obejmujące wystawę archiwalnych fotografii mieszkańców oraz wspólne układanie kamiennej mozaiki nawiązującej do lokalnej legendy o powstaniu Kamieńca.

W Pargowie odbył się koncert Michała Zygmunta, który do tworzenia muzyki wykorzystuje nagrania dźwiękowe Doliny Dolnej Odry. Powstała także wystawa przygotowana we współpracy z dr. Pawłem Migdalskim z Uniwersytetu Szczecińskiego, pokazująca, co można „odczytać" z ruin pargowskiego kościoła. Dodatkowym elementem programu był pokaz filmowej kroniki – zbioru wspomnień mieszkańców Kamieńca i Pargowa. 

W Moczyłach zorganizowano Moczyłą Biesiadę, podczas której wystąpiła Kapela Sąsiedzka z Gorzowa. Spotkaniu towarzyszyły wspólny śpiew i tańce, a całość dopełniła wystawa starych fotografii przedstawiających historię miejscowości i jej mieszkańców. Firma DGS udostępniła „Słuchobus", w którym przeprowadzono profilaktyczne badania słuchu. 

Efekty / rezultaty działania (co udało się osiągnąć, wpływ na społeczność):

Udało się przygotować i zrealizować cykl wydarzeń zaprojektowanych oparciu o wiedzę sołtysów i bezpośredni kontakt z mieszkańcami - dzięki temu każde działanie odpowiadało na potrzeby i zainteresowania lokalnych społeczności. Projekt stał się okazją do przywrócenia pamięci o miejscach, historiach i ludziach ważnych dla tożsamości sołectw: od wątków związanych z odbudową kościoła w Kamieńcu, przez przypomnienie nieistniejących dziś obiektów (m.in. dawnej mleczarni), po udostępnienie i wspólne oglądanie archiwalnych fotografii miejscowości. Ludzie nie byli tylko „publicznością", ale współtwórcami: dzielili się wspomnieniami, zdjęciami, uczestniczyli w działaniach (gra terenowa, kronika, mozaika, wspólny śpiew). To przełożyło się na większą gotowość do włączania się w kolejne inicjatywy. Odświeżenie pamięci o ważnych punktach i historiach sprawiło, że mieszkańcy lepiej „zobaczyli" swoją miejscowość jako przestrzeń z własną opowieścią. Projekt partnerski umocnił relacje między GOKSiR, sołectwami i partnerem biznesowym: powstał sprawdzony sposób planowania działań (konsultacje przez sołtysów, współpraca z ekspertami, wspólna organizacja), który można powielać w kolejnych sołectwach i edycjach.

Uzasadnienie zgłoszenia (dlaczego inicjatywa zasługuje na wyróżnienie w kategorii, w aspekcie przypisanych do niej kryteriów?): 

Udało się stworzyć cykl wydarzeń, których koncepcje wynikały bezpośrednio z wiedzy sołtysów o lokalnych społecznościach. Dzięki temu każde działanie było trafnie dopasowane do realnych potrzeb i zainteresowań mieszkańców. Projekt przywrócił także pamięć o ważnych miejscach, historiach i ludziach - m.in. o procesie odbudowy kościoła w Kamieńcu, nieistniejącej już mleczarni oraz o przeszłości miejscowości utrwalonej na archiwalnych fotografiach. Taki sposób pracy w małych społecznościach przełożył się na bardzo wysoką frekwencję i autentyczne zaangażowanie uczestników (w Pargowie w wydarzeniu wzięli udział praktycznie wszyscy mieszkańcy). Kultura przestała być postrzegana jako inicjatywa „przywożona z zewnątrz", a zaczęła funkcjonować jako wspólne działanie wyrastające z codziennych doświadczeń i lokalnej tożsamości. Zebrane fotografie, nagrania i opowieści pozwoliły dodatkowo zgromadzić i uporządkować udokumentowane materiały dotyczące historii poszczególnych wsi, tworząc punkt wyjścia do dalszych działań archiwizacyjnych i edukacyjnych.

Okres realizacji działania:

Czerwiec 2025 - listopad 2025

Załączniki: